Biografija · Srebrenica · 6. juli 1995. – 14. juli 1995.
Ramo i Nermin Osmanović: otac koji je iz zarobljeništva dozivao sina
Ramo Osmanović iz Dobraka kod Skelana izgubio je u julu 1995. mlađeg sina Edina u granatiranju Srebrenice, a nakon pada enklave krenuo je sa starijim sinom Nerminom kroz šumu prema Tuzli. Snimak na kojem zarobljeni Ramo doziva Nermina i druge muškarce da izađu iz šume postao je jedan od najpoznatijih prizora srebreničkog genocida; otac i sin su ubijeni, a pokopani su u Potočarima 2009. godine.
Porodica iz Dobraka
Porodica Osmanović živjela je u Dobraku kod Skelana, u općini Srebrenica, iznad Drine. Činili su je otac Ramo, majka Saliha i dva sina – stariji Nermin i mlađi Edin.
Smrt najmlađeg
Početkom jula 1995. mlađi sin Edin, tada sedamnaestogodišnjak, poginuo je u artiljerijskom granatiranju Srebrenice. Izvori se razilaze oko datuma: prema Radiju Slobodna Evropa i agenciji SENSE, to se dogodilo 6. jula 1995, a prema portalu genocid.ba 5. jula 1995.
Rastanak nakon pada enklave
Nakon pada Srebrenice 11. jula 1995. porodica se razdvojila. Saliha je sa svekrom otišla u Potočare. Tamo je 12. jula vidjela generala Ratka Mladića kako se obraća izbjeglicama, a potom je deportovana. Ramo i osamnaestogodišnji Nermin krenuli su s kolonom kroz šume prema Tuzli.
Poziv iz zarobljeništva
Ramo Osmanović je na tom putu zarobljen od strane srpskih snaga. Beogradski novinar Zoran Petrović Pirocanac 13. i 14. jula 1995. snimio je zarobljenike, a na snimku se vidi Ramo, okružen naoružanim vojnicima, kako doziva sina Nermina i druge muškarce skrivene u šumi da izađu i predaju se. Prema agenciji SENSE, to je činio po naređenju srpskih vojnika; Radio Slobodna Evropa navodi da je na to bio prisiljen. Snimak je emitovala beogradska televizija Studio B. Taj poziv postao je simbol srebreničkog „poziva u smrt“.
Nestanak i smrt
Od 13. jula 1995. porodica nije imala nikakav trag o Rami i Nerminu. Obojica su ubijena. Tačno mjesto i datum njihovog pogubljenja nisu poznati. Prema pisanju portala genocid.ba, otac i sin postavljeni su iznad iskopane jame i ubijeni pucnjima u leđa.
Pronalazak i ukop
Posmrtni ostaci oca i sina pronađeni su godinama kasnije, u dva različita groba. Ramini ostaci pronađeni su u Zelenom Jadru kod Srebrenice. Za Nerminove ostatke izvori navode različita mjesta: prema Radiju Slobodna Evropa, pronađeni su u masovnoj grobnici Snagovo kod Zvornika, a prema portalu genocid.ba u Nezuku. Obojica su identifikovana 2009. godine, a 11. jula 2009. ukopani su u Memorijalnom centru Potočari, među 534 tada novoidentifikovane žrtve.
Svjedočenje majke
Nakon rata Saliha Osmanović vratila se u Dobrak. U maju 2013. svjedočila je pred Međunarodnim krivičnim tribunalom za bivšu Jugoslaviju (ICTY) u postupku protiv Ratka Mladića, komandanta Glavnog štaba Vojske Republike Srpske, koji je pravosnažno osuđen za genocid u Srebrenici. U istom postupku istražitelj tužilaštva opisao je i snimak zarobljenika. O životu nakon gubitka muža i oba sina Saliha je rekla: „Dok živiš - preživljavaš.“
Izvori
- Web stranica: Priča o najtežem srebreničkom vrisku: Nermine, slobodno kod Srba, svi hajte (genocid.ba, podle Radio Sarajevo), 30. april 2023. (2023-04-30) · Otvori izvor
- Članak: Radio Slobodna Evropa, Sadik Salimović – Poziv u smrt, 9. juli 2009. (2009-07-09) · Otvori izvor
- Članak: SENSE Tribunal – Mothers from Srebrenica tell their story, 16. maj 2013. (2013-05-16) · Otvori izvor
- Članak: Detektor (BIRN BiH) – Recordings of prisoners, 24. maj 2013. (2013-05-24) · Otvori izvor