Posljednje pismo profesora Muhameda Čehajića

Profesor i predsjednik opštine

Muhamed Čehajić bio je srednjoškolski profesor srpskohrvatskog jezika i filozofije. Prema pisanju genocid.ba, rođen je u Sanskom Mostu. Dana 4. januara 1991. izabran je, kao kandidat SDA, za predsjednika Skupštine opštine Prijedor. Njegov zamjenik bio je Milomir Stakić iz SDS-a.

Njegova supruga Minka Čehajić, pedijatrica i zamjenica direktora prijedorske bolnice, opisivala ga je kao skromnog i razumnog čovjeka. O njihovom zajedničkom životu kasnije je rekla: „Nas dvoje smo jedno drugom bili dovoljni.“ Imali su sina Amira i kćerku Amiru.

Preuzimanje vlasti 30. aprila 1992.

U ranim jutarnjim satima 30. aprila 1992. srpske snage preuzele su vlast u Prijedoru. Čehajić je tog jutra dobio pismo kojim mu je saopšteno da više nije predsjednik opštine. Milomir Stakić, njegov dotadašnji zamjenik, zauzeo je njegovo mjesto i njegovu kancelariju. Čehajić i drugi predstavnici legalne vlasti nisu pušteni u zgradu opštine i vratili su se kućama. Prema iskazu jednog svjedoka pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju (MKSJ), Čehajić je najavio da će se prevratu suprotstaviti nenasilnim otporom, po uzoru na Gandhija.

Hapšenje

Muhamed Čehajić zadržan je u maju 1992. Prema svjedočenju njegove supruge, to se dogodilo 23. maja popodne: odveden je od kuće u policijsku stanicu na saslušanje i više nije pušten. Minka ga je, kako je svjedočila, posljednji put posjetila 25. maja. Bio je srčani bolesnik i odbio je naočale koje mu je donijela. Nakon hapšenja policija je, prema pisanju genocid.ba, pretresla stan i odnijela njegove dokumente i porodične fotografije.

Keraterm i Omarska

Čehajić je zatočen najprije u logoru Keraterm, a zatim u logoru Omarska. Iz logora je napisao pismo porodici, prema pisanju genocid.ba datirano 9. juna 1992. U njemu moli da njegov sin uči i piše da ga voli više od sebe. Prema riječima Minke Čehajić, pismo je iz Omarske iznio jedan mladić iz Prijedora. Do nje je stiglo tek u septembru 1992, kratko prije nego što je napustila Prijedor.

Nakon kraja jula 1992. Muhamed Čehajić se iz Omarske nije vratio.

Pred sudom u Hagu

Minka Čehajić svjedočila je pred MKSJ od 14. do 16. maja 2002. u predmetu protiv Milomira Stakića. Sud je 31. jula 2003. Stakića proglasio krivim. Uzrok Čehajićeve smrti sud nije smatrao dokazanim van razumne sumnje, ali je njegovu sudbinu, s obzirom na narušeno zdravlje i uslove zatočenja, ocijenio kao „očigledno predvidivu“. Žalbeno vijeće MKSJ potvrdilo je 22. marta 2006. Stakićevu osuđujuću presudu i izreklo mu kaznu od 40 godina zatvora.